1. Czym jest spedycja?
2. Czym różni się spedytor od przewoźnika?
3. Dokumenty związane z przemieszczaniem towarów.
4. Listy przewozowe w zależności od rodzaju transportu.
5. Uszkodzenie przesyłki w przewozie.
6. Spedycja lotnicza - najważniejsze definicje.
7. Spedycja morska - najważniejsze definicje.
8. Spedycja drogowa - najważniejsze definicje.
9. Ubezpieczenie towaru w przewozie.
10. OPWS
11. Polska Izba Spedycji i Logistyki
12. Warunki dostawy.
13. Odprawa celna - co to jest i po co? Rodzaje, dokumenty.
14. Dokumenty konieczne do dokonania odprawy celnej.
15. Co powinna zawierać faktura?
16. Co powinna zawierać specyfikacja?
17. Kto może dokonać odprawy celnej?
18. Rodzaje wagi w zależności od rodzaju transportu.
19. Logistyka.
20. Ograniczenia w przewozie / imporcie /eksporcie ze względu na rodzaj towarów - towary podwójnego zastosowania, niebezpieczne, żywe zwierzęta itp.

Czym jest spedycja?

Spedycja jest to usługa, która polega na:

• wysłaniu lub odbiorze przesyłki
• zorganizowaniu całości lub części procesu przemieszczania przesyłki
• dokonaniu innych czynności związanych z obsługą przesyłki i ich przemieszczaniem (np. poradnictwo transportowe, organizacja ubezpieczenia, przeładunek, składowanie, pakowanie, konfekcjonowanie, dystrybucja, usługi logistyczne itp.)

Usługa spedycji jest wykonywana na podstawie umowy spedycji.

Obowiązki i prawa Spedytora podczas wykonywanych przez niego usług spedycji uregulowane są w Kodeksie Cywilnym (głównie art. 794 - 804) oraz w Ogólnych Polskich Warunkach Spedycyjnych (OPWS)

Czynności przemieszczaniu przesyłki zwykle obejmują:

• kontrola / mierzenie / zwyczajowe opakowanie
• sporządzenie i wysłanie faktury
• zawiadomienie odbiorcy
• licencja eksportowa
• odprawa celna w eksporcie
• obligatoryjna kontrola przed wysyłką
• załadunek w zakładzie
• przewóz do portu / terminala (pick-up)
• operacje w porcie załadunku
• fracht
• operacje w porcie przeznaczenia
• ubezpieczenie
• cło, podatek i odprawa celna w tranzycie
• odprawa celna w imporcie
• licencja importowa
• cło i podatek w imporcie
• przewóz do zakładu kupującego
• rozładunek w zakładzie
• dokumenty z kraju wysyłki niezbędne przy imporcie
• zawiadomienie sprzedającego

Czym różni się spedytor od przewoźnika?

Spedytor od przewoźnika różni się wykonywanymi czynnościami oraz zakresem odpowiedzialności. Obowiązkiem przewoźnika jest przewóz odpowiednio przygotowanego towaru na określonej trasie.

Obowiązkiem spedytora jest zorganizowanie całości lub części trasy przemieszczania przesyłki, więc oprócz przewozu zobowiązany jest on do dokonania także innych czynności związanych z przemieszczaniem.

Przewoźnik jest odpowiedzialny za przekazany mu podczas transportu towar. Spedytor jest odpowiedzialny za staranny wybór przewoźnika, który będzie ponosił konsekwencje zniszczenia lub utraty przekazanej mu przesyłki.

Dokumenty związane z przemieszczaniem towarów

Do przewożonego towaru muszą być dołączone dokumenty, które potwierdzają jego rodzaj, ilość, pochodzenie, status celny etc.
Niezależnie od rodzaju transportu są to zwykle:

• listy przewozowe
• faktura sprzedaży lub pro forma
• dokumenty celne, o ile jest to konieczne

Listy przewozowe w zależności od rodzaju transportu

List przewozowy w transporcie drogowym - CMR

CMR - jest to list przewozowy stosowany w transporcie drogowym. Określa relacje pomiędzy nadawcą, przewoźnikiem a odbiorcą. Został określony na podstawie Konwencji CMR. List przewozowy CMR w procesie przewozowym określa funkcje informacyjna, instrukcyjną, legitymującą i dowodową. Zgodnie z konwencją list powinien posiadać przynajmniej trzy oryginalne egzemplarze. Każda ze stron uczestnicząca w procesie przewozowym powinna być w posiadaniu jednego oryginalnego egzemplarza.

List przewozowy w transporcie morskim.

Konosament – bill of lading – jest to dokument stosowany w transporcie morskim. Konosament jest potwierdzeniem przyjęcia towaru na statek w celu przewozu i jednocześnie zobowiązaniem wydania go uprawnionemu odbiorcy w porcie przeznaczenia. Określa on stosunek prawny między przewoźnikiem i odbiorcą towaru. Jest on również dowodem zawarcia umowy o przewóz .

List przewozowy w transporcie lotniczym - AWB

AWB (Air Way Bill) jest to lotniczy list przewozowy oznaczony numerem wskazującym jaka linia lotnicza będzie przewoziła przesyłkę. AWB może być jako MAWB (Manifest Air Way Bill) lub jako HAWB (House Air Way Bill). Spedytor wysyłając przesyłki różnych klientów w to samo miejsce przeznaczenia przygotowuje MAWB, wskazując w nim siebie jako wysyłającego, a jako odbiorcę - swojego partnera spedycyjnego w porcie przeznaczenia. MAWB jest przekazywany przewoźnikowi - linii lotniczej. Do MAWB dołączone są HAWB - listy przewozowe, na których nadawcą jest wysyłający towar, a adresatem - odbiorca towaru. Listy HAWB otrzymuje bezpośrednio partner spedycyjny w miejscu przeznaczenia i dzięki temu informuje odbiorcę przesyłki o jej przybyciu.

Uszkodzenie przesyłki w przewozie

Mimo zachowania najwyższej staranności przez spedytora i przewoźnika, przewożone przesyłki mogą ulec uszkodzeniu. Aby można było dochodzić roszczeń musi być sporządzony przez przewoźnika lub spedytora protokół, w którym zostanie opisany sposób uszkodzenia i jego rozmiar. Protokół ten jest podstawą do ubiegania się o odszkodowanie.

Szczególnym rodzajem protokołu uszkodzenia jest protokół DMC sporządzany w transporcie lotniczym. Jest on wystawiany przez agenta handlingowego linii lotniczych i jest podstawą do złożenia w ciągu 14 dni od odbioru przesyłki żądania odszkodowania do tego agenta. Do takie żądania musi być dołączony oryginalny AWB oraz dokument potwierdzający wartość towaru

Spedycja lotnicza - najważniejsze definicje

agent cargo linii lotniczej

na podstawie umowy z linią lotniczą dokonuje sprzedaży miejsca w samolotach po bardziej atrakcyjnych stawkach. Jeżeli spedytor jest członkiem IATA to od razu staje się agentem cargo linii lotniczych zarejestrowanych w jego kraju.

agent handlingowy

podmiot ulokowany na lotnisku i mający umowę z linią lotniczą. Do jego obowiązków należy odebranie przesyłek z samolotu oraz przekazanie o nich informacji przedsiębiorcom wskazanym na MAWB. Aby spedytor mógł odebrać od agenta handlingowego przesyłkę adresowaną bezpośrednio na importera, konieczne jest upoważnienie od importera

LGS Sp. z o.o.

agent handlingowy na lotnisku Okęcie w Warszawie

zakres usługi w spedycji lotniczej:

DMC

Protokół uszkodzenia przesyłki, sporządzany w transporcie lotniczym.

FIATA

International Federation of Freight Forwarders Associations - Międzynarodowe Zrzeszenie Spedytorów. Stowarzyszenie stworzyło program szkolenia zawodowego spedytorów międzynarodowych, który jest zakończony uzyskaniem dyplomu uznawanego na całym świecie. W Polsce kursy zakończone uzyskaniem takiego dyplomu prowadzi wyłącznie Polska Izba Spedycji i Logistyki.

IATA

International Air Transport Associacion - Międzynarodowe Zrzeszenie Przewoźników Lotniczych - światowa organizacja skupiająca linie lotnicze i spedytorów, regulująca zasady przewozu towarów. Szczególne znaczenie w działalności IATA ma działalność szkoleniowa: - wydawanie "IATA Dangerous Goods Regulations manual" oraz certyfikatów DGR odnoszące się do transportu lotniczego towarów niebezpiecznych w znaczeniu prawnym i praktycznym.

Spedycja morska - najważniejsze definicje

FCL

Termin FCL stosowany jest dla przewozu towarów w kontenerach i określa przewóz przesyłek pełnokontenerowych.

LCL

Termin LCL stosowany jest dla przewozu towarów w kontenerach i określa przewóz przesyłek drobnicowych.

Spedycja drogowa - najważniejsze definicje

Spedytorem - jest ten , kto zawodowo, za wynagrodzeniem podejmuje się we własnym imieniu lecz na rachunek zleceniodawcy lub w imieniu zleceniodawcy wysłania lub odbioru przesyłki, zorganizowania całości lub części procesu przemieszczenia przesyłki oraz innych czynności związanych z obsługą przesyłki i jej przemieszczeniem.

CMR - drogowy list przewozowy

Karnet TIR -dokument gwarancyjny umożliwiający przewóz towarów celnych w międzynarodowym transporcie drogowym w procedurze tranzytu.

Karnet ATA - dokument gwarancyjny na podstawie którego można przewieźć i zgłosić towar do procedury odprawy czasowej. Stosowany głównie przy przewozie towarów przeznaczonych na targi, wystawy itp.

Umowa ATP - umowa dotycząca międzynarodowych przewozów szybkopsujących się artykułów żywnościowych (ATP) , która została podpisana w Genewie w 1970r. . Celem umowy ATP jest poprawa przewozu pod kątem zachowania wysokiej jakości przewożonych towarów .

Umowa AETR - umowa dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), która została sporządzona w Genewie w 1970r. . Celem umowy AETR jest zwiekszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez regulację istotnych warunków zatrudnienia kierowców w transporcie drogowym.

Ubezpieczenie towaru w przewozie

Każdy przewoźnik podejmujący towar do przewozu powinien posiadać ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej przewoźnika OCP.

W czasie przewozu towarów mogą wydarzyć się sytuację , które nie powstaną z winy przewoźnika i wówczas ubezpieczyciel może odmówić wypłacenia odszkodowania od powstałych strat. Dlatego podmiot zlecający przewoźnikowi przewóz towarów powinien zdecydować się na ewentualne ubezpieczenia ładunku w transporcie na wypadek powstałych zdarzeń w czasie przewozu nie objętych OCP. Dodatkowe ubezpieczenie ładunku powinno być obowiązkowe przy niektórych transakcjach zawartych zgodnie z formułami INCOTERMS 2000.

OPWS

OPWS - Ogólne Polskie Warunki Spedycyjne - zostały opracowane przez Polską Izbę Spedycji i Logistyki (uchwała nr 35 Rady z dnia 11.10.2002) oraz aprobowane uchwałą Prezydium KIG z dnia 23.04.2003 nr 59/15/2003. Obowiązują one w stosunkach między Spedytorem i jego Klientem, o ile zostały doręczone przy zawarciu umowy.

OPWS 2002 nie dotyczą spedycji pieniędzy, papierów wartościowych, dokumentów, kosztowności i innych przedmiotów szczególnie cennych). Treść OPWS 2002 znajduje się tutaj .

Polska Izba Spedycji i Logistyki

Organizacja samorządu gospodarczego, której członkami są podmioty świadczące usługi związane z krajową i międzynarodową obsługą obrotu towarowego. Około 150 spedytorów i przewoźników z całego kraju jest członkami PISiL. Głównym celem działania Izby jest ochrona i reprezentowanie interesów spedytorów i przewoźników wobec krajowych i międzynarodowych organów państwowych, samorządowych oraz organizacji gospodarczych.

Warunki dostawy

Warunki dostawy są określane najczęściej na podstawie międzynarodowych oznaczeń INCOTERMS 2000.

Skróty literowe umieszczane na dokumentach przewozowych i handlowych, wyznaczające w jakim momencie odpowiedzialność za przesyłkę podczas jej przemieszczania i ponoszenie kosztów transportu przechodzi z eksportera na importera.

Skróty literowe dla przesyłek morskich:

EXW
FCA
FAS
FOB
CFR
CPT
CIF
CIP
DAF
DES
DEQ
DDU
DDP

Skróty literowe dla pozostałych przesyłek:

EXW
FCA
CPT
CIP
DAF
DDU
DDP

Odprawa celna - co to jest i po co?
Rodzaje, dokumenty.

Odprawa celna - czynności prowadzące do zmiany statusu celnego towarów, zwykle wiążą się z koniecznością zapłaty cła, akcyzy lub podatku VAT.

Status celny towaru (dokładne definicje zawiera art. 4 pkt 7 Wspólnotowego Kodeksu Celnego):

• towar wspólnotowy - całkowicie uzyskany na obszarze celnym Wspólnoty lub przywieziony spoza obszaru Wspólnoty i objęty procedurą dopuszczenia do obrotu.
• towar niewspólnotowy - nie będący towarem wspólnotowym

Dokumenty konieczne do dokonania odprawy celnej

Aby dokonać odprawy celnej towarów w szczególności są potrzebne następujące dokumenty:

• zgłoszenie celne SAD lub inne wymagane do zgłoszenia towaru do odpowiedniej procedury celnej lub do nadania przeznaczenia celnego;
• faktura na podstawie, której jest ustalana wartość celna towarów;
• faktura prowizoryczna lub faktura pro forma w wypadku braku faktury;
• specyfikacja towarów lub listę towarową , jeżeli faktura nie spełnia roli specyfikacji;
• dokumenty niezbędne dla zastosowania preferencji taryfowych;
• deklaracja wartości celnej, gdy jest wymagana na mocy art. 178 Rozporządzenia Wykonawczego do Wspólnotowego Kodeksu Celnego;
• pozwolenie, zezwolenie lub inne dokumenty, jeżeli są wymagane w związku z wywozem lub przywozem towarów
• upoważnienie dla Universal Express Sp. z o.o. do zgłoszenia towarów i reprezentowania firmy przed organem celnym;
• aktualne dokumenty firmy (REGON ; NIP; potwierdzenie posiadania rachunku bankowego; potwierdzenie rejestracji firmy zależnie od rodzaju podmiotu takie jak: np. KRS, zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub inne );
• inne dokumenty potrzebne do określenia wartości celnej i do określenia podstawy opodatkowania towarów
• potwierdzenie złożenia zabezpieczenia kwoty wynikającej z długu celnego, jeżeli zabezpieczenie zostało złożone;
• certyfikat wystawiony przez producenta lub uprawnioną do tego placówkę badawczą , zawierający skład chemiczny i surowcowy (do 100%) oraz informacje wymagane uwagami do poszczególnych działów Taryfy celnej, jeżeli dokument taki jest niezbędny dla ustalenia klasyfikacji taryfowej towaru;
• inne dokumenty, jeżeli są wymagane na podstawie przepisów odrębnych lub przepisów szczególnych.
  
  
  

Co powinna zawierać faktura?

Faktura powinna zawierać w szczególności:

• nazwę i adres kontrahenta wystawiającego fakturę
• nazwę i adres nabywcy
• nazwę i adres odbiorcy jeżeli nabywca nie jest odbiorcą - numer kolejny , miejsce i datę wystawienia
• rodzaj i ilość towarów , cenę jednostkową oraz ich wartość wyrażoną w walucie wymienialnej, w walucie polskiej albo w walucie obcej nie będącej walutą wymienialną
• warunki dostawy (np. wg INCOTERMS 2000)
• informację o kraju pochodzenia
  
  
  

Co powinna zawierać specyfikacja?

Specyfikacja powinna zawierać w szczególności:

• nazwę i adres kontrahenta wystawiającego specyfikację
• nazwę i adres nabywcy
• nazwę i adres odbiorcy jeżeli nabywca nie jest odbiorcą
• numer kolejny , miejsce i datę wystawienia
• rodzaj i ilość towarów , sposób pakowania , ilość opakowań , waga netto i brutto towarów
  
  
  

Kto może dokonać odprawy celnej?

Aby móc zgłosić towar do odpowiedniej procedury celnej lub do nadania odpowiedniego przeznaczenia celnego dokonać tego może przed organami celnymi wyłącznie przedstawiciel w ramach udzielonego mu upoważnienia bezpośredniego lub pośredniego lub
osoba zainteresowana bezpośrednio dokonująca obrotu towarowego z zagranicą.

Przedstawicielem może być w szczególności agencja celna , spedycja lub przewoźnik reprezentowane za pośrednictwem zatrudnionych agentów celnych. Zgłoszenia celnego jako przedstawiciel bezpośredni osoby zainteresowanej może dokonać wyłącznie osoba o której mowa w art. 4 pkt 1 Wspólnotowego kodeksu celnego, jeżeli jest agentem celnym lub jeżeli w jej imieniu czynności przed organem celnym dokonuje upoważniony pracownik wpisany na listę agentów celnych.

Rodzaje wagi w zależności od rodzaju transportu

Logistyka

Planowanie, wdrażanie i sterowanie przepływem i przechowywaniem towarów, usług i odpowiednich informacji od miejsca wytworzenia do miejsca konsumpcji w celu spełnienia wymagań klientów.

Ograniczenia w przewozie / imporcie /eksporcie ze względu na rodzaj towarów - towary podwójnego zastosowania, niebezpieczne, żywe zwierzęta itp

Większość czynności spedycyjnych dotyczy tzw. towarów "general cargo". Jednak niektóre towary wymagają szczególnych procedur przy ich przemieszczaniu.

W szczególny sposób traktowane są:

• zwłoki
• żywe zwierzęta
• uzbrojenie
• towary podwójnego zastosowania
• towary niebezpieczne (tzw. DGR dla transportu lotniczego lub ADR dla transportu drogowego)
• towary łatwo psujące się